Trutnowy - dom podcieniowy

Dom podcieniowy w Trutnowach (gmina Cedry Wielkie, powiat gdański), wzniesiony

w latach 1720–1726, to jeden z najokazalszych tego typu obiektów na całych Żuławach

i najstarszy na Żuławach Gdańskich Jego całkowita powierzchnia wynosi aż 1300 m² (według wyliczeń Daniela Kufla). Nic dziwnego, że prof. Andrzej Januszajtis nazwał ten budynek „królem żuławskich domów podcieniowych”. Ciekawe, czy Georg Basener – zleceniodawca budowy – zdawał sobie sprawę, że jego dom przetrwa ponad 300 lat.

Gdy podziwiamy ogrom tej budowli oraz jej wnętrza, warto uświadomić sobie, że była to siedziba wiejskiego chłopa i że podobnych obiektów wznoszono w regionie znacznie więcej. Doskonale ukazuje to skalę dawnego bogactwa Żuław oraz unikalną kulturę ludową tego obszaru.

W latach 1933–1934, 1978, 1982 oraz 2013 dom przeszedł kilka remontów. Kluczowy okazał się ten z 1982 roku. Rok wcześniej budynek stał się własnością państwa Kuflów, którzy odkupili go w opłakanym stanie. Po II wojnie światowej obiekt niszczał bowiem w zastraszającym tempie. Dość powiedzieć, że w sieni dawniej działało kino objazdowe, a żeby zamontować projektor, wyrąbano fragment zabytkowej galerii.

Daniel i Elżbieta Kuflowie przez dekady, głównie z własnych środków, przywracali budynkowi dawny blask. Dziś dom funkcjonuje jako prężny ośrodek kultury, goszcząc wystawy malarskie, koncerty, jarmarki oraz konkursy kulinarne. Jest także stałym punktem na trasie licznych wycieczek turystycznych – to prawdziwy dom z duszą. Od 2003 roku działa tu również Stowarzyszenie Żuławy Gdańskie.

W 2026 roku zamknął się niezwykle ważny etap w historii tego miejsca – odszedł Daniel Kufel. Był on nie tylko wybitnym malarzem, grafikiem, gawędziarzem oraz znawcą

i popularyzatorem Żuław, ale przede wszystkim wielkim miłośnikiem swojego domu, któremu poświęcił ponad 40 lat życia.